Een goede, betaalbare gezondheidszorg – voor jong en oud – is een maatstaf
voor beschaving. We kunnen in Nederland trots zijn op de goede zorg die vele
werknemers in de zorgsector dag in dag uit verlenen. Gezondheid en welzijn
behoren tot de belangrijkste waarden in het leven. Een goede gezondheidszorg kan
niet zonder solidariteit. Tussen ziek en gezond, jong en oud, hoge en lage
inkomens. Iedereen telt mee.
Grote winst in de gezondheidszorg is te boeken door preventie. Onze
leefstijl brengt te vaak gezondheidsklachten met zich mee. Voorlichting over
goede voeding, het bevorderen van sport en beweging, mogelijkheden creëren voor
kinderen om buiten te spelen, het bestrijden van eenzaamheid bij ouderen,
ontmoedigen van alcohol- en drugsgebruik bij jongeren en handhaving zijn van
groot belang.
Gezondheidsproblemen komen vaker voor bij mensen met lagere inkomens. De
PvdA vindt het onaanvaardbaar dat het inkomen van iemand bepaalt hoe lang hij of
zij leeft. Daarom willen we een krachtige aanpak van gezondheidsproblemen bij
mensen in achterstandsbuurten. De bouw van zorgcentra in woonbuurten moet
gestimuleerd worden.
Patiënten moeten meer mogelijkheden krijgen hun klachten kwijt te kunnen en
zeker weten dat deze serieus behandeld worden. De patiënt heeft nog te weinig
invloed op de gezondheidszorg, er is terecht veel ontevredenheid over de
afhandeling van klachten. Patiënten weten niet naar welke instantie ze toe
moeten. De PvdA wil daarom een Ombudsman voor de Gezondheidszorg. Mensen kunnen
daar met klachten terecht. De onafhankelijke Ombudsman kan de zorgorganisaties
en verzekeraars vervolgens aanspreken op hun verantwoordelijkheden.
Iedereen betaalt nu een hoge zorgpremie. Een groeiende groep mensen moet
geld terugvragen via de zorgtoeslag. Dat leidt tot onnodig veel bureaucratie,
met grote kans op fouten. De PvdA wil een kleine nominale premie voor de
zorgverzekering en daarboven een inkomensafhankelijke premie. De zorgtoeslag
wordt dan overbodig. Dat is eenvoudiger, doelmatiger, eerlijker en scheelt een
hoop bureaucratie.
De PvdA maakt pas op de plaats met de marktwerking in de ziekenhuiszorg. De
positieve gevolgen zijn niet uitgekomen, omdat essentiële voorwaarden om de
marktwerking te laten slagen nooit zijn ingevuld. Eerst moet de zorgkwaliteit
per instelling inzichtelijk worden gemaakt, de inspraakmogelijkheden voor de
burger/patiënt worden verbeterd, en het toezicht op de zorgkwaliteit en
economische marktmacht goed worden georganiseerd. Tevens moet de overheid
vaststellen welke zorgvoorzieningen tot de 'basiszorg' behoren en altijd, ook
onder marktwerking, bereikbaarheid dienen te blijven. Deze zekerheid is zeker
voor de zorg in krimpregio’s zeer belangrijk. Tot dan maakt de PvdA pas op de
plaats met marktwerking.
In de zorg staat het publieke belang van toegankelijkheid en kwaliteit
voorop. Wij verkiezen samenwerking boven concurrentie en stellen grenzen aan
marktwerking. Wij stimuleren doelmatigheid, bijvoorbeeld via zorgketens of
coöperaties waarin partners als een ziekenhuis, thuiszorg en gemeenten
samenwerken. In elke regio dient een goed ziekenhuis te zijn waar gedegen zorg
wordt geleverd. Dat geldt zeker voor spoedeisende hulp. Zeer specialistische
zorg kan worden geboden in een netwerk van landelijke voorzieningen. Mogelijke
overlap verdwijnt. De overheid, en niet de markt, zal dit moeten regisseren.
Daarbij lijkt de marktwerking de afgelopen jaren tot extra zorgkosten te
hebben geleide. Artsen en specialisten door nieuwe beloningsstructuren
gezamenlijk veel meer gaan verdienen, waardoor de zorg duurder werd en
inkomensverschillen tussen beroepsgroepen groter werden. Inkomens van artsen en
specialisten koppelen we daarom los van omzet, bijvoorbeeld door hen in
loondienst te nemen. Medisch specialisten hoeven in ieder geval niet meer te
verdienen dan de Minister President-norm.
Grote uitdaging is het versterken van de patiënt. De patiënt heeft nog
steeds te weinig te vertellen en is te afhankelijk. Patiënten en verzekerden
moeten meer inspraak krijgen bij belangrijke bedrijfsmatige beslissingen van een
ziekenhuis, zoals fusies en het sluiten/openen van nieuwe zorglocaties.
Ziekenhuizen moeten daarom bij voorkeur een coöperatieve rechtsvorm krijgen,
waarvan patiënten en burgers lid worden. Grote ziekenhuisbeslissingen moeten
dan, voordat ze doorgang vinden, eerst worden goedgekeurd door de leden. De
burger krijgt zo een stem in de vormgeving en spreiding van zorgvoorzieningen
over zijn regio.
Het welbevinden van patiënten en cliënten in de zorg moet weer centraal
komen te staan. Dat is waar mensen recht op hebben. Medewerkers moeten in staat
zijn hun tijd daaraan te besteden. De overheid moet garant staan voor
toegankelijke en goede zorg. Niet omzet, niet winst, maar de belangen van
patiënten en cliënten moeten leidend zijn. Daarbij kent de zorg heel veel
bureaucratie. Dat moet eenvoudiger kunnen. Professionele hulpverleners kunnen
doorgaans heel goed zelf bepalen wat een cliënt of patiënt nodig heeft. Ook het
toezicht op de zorg willen wij efficiënter en effectiever organiseren.
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) blijft cruciaal, daarom moet
diens beperkte capaciteit en taakomschrijving nogmaals onder de loep worden
genomen. De Ombudsman levert in zijn recente jaarverslag ook grote kritiek op de
organisatie van de IGZ. Terwijl de Inspectie geweldig belangrijk is om de
kwaliteit van zorg hoog te houden. Een gedegen en onaangekondigde controle door
de IGZ dwingt zorgaanbieders er immers toe altijd een hoge kwaliteit van
zorgverlening na te streven. De Inspectie heeft de macht boetes op te leggen en
instellingen te sluiten.
Werken in de zorg moet aantrekkelijk zijn. Nederland heeft voldoende
verzorgers en verplegers nodig om goede zorg aan elke burger te kunnen leveren.
De komende jaren zal het echter steeds meer moeite kosten voldoende medewerkers
voor de zorg te vinden. Daarom moet er meer aandacht komen voor de inhoud van
het werk, de arbeidsomstandigheden, en voorzieningen om arbeid en zorg te kunnen
combineren. Gelukkig neemt de instroom in de zorgopleidingen toe. Het werken in
de zorg verdient een beter imago.
Een gezonde levensstijl begint met goede voeding. Thuis, maar zeker ook op
school. De PvdA vraagt met de campagne 'vet goed, vet fout' aandacht
voor het belang van gezonde voeding op school. Daarom bezoeken lokale
vrijwilligers, raadsleden, fractievoorzitters en wethouders vandaag op de dag
van de gezonde
schoolkantine scholen in
Amsterdam,
Rotterdam,
Utrecht, Heerenveen, Haarlem en de Zaanstreek.
Staatssecretaris Teeven
wil
medische dossiers van verdachten van zware misdrijven openbaar maken. Dat is
schieten met een kanon op een mug. Het gaat om slechts 35 mensen die niet
meewerken aan het psychologisch onderzoek, daarvoor kun je niet het medisch
beroepsgeheim schenden en de privacy van alle mensen en verdachten aantasten.
Bovendien is het opeisen van een dossier gevaarlijk, omdat mensen zorg dan
kunnen mijden uit angst dat het dossier ooit openbaar wordt. Ik heb in het debat
daarom vier alternatieven gepresenteerd.
Dit kabinet negeert alle signalen die er op wijzen dat marktwerking niet
leidt tot doelmatige, betere of goedkopere zorg,
en de verzekerden worden weer extra belast.
In een welvarend land als het onze is het een schande dat het aantal
zwerfjongeren
toeneemt.
De PvdA wil een stevige aanpak gericht op voorkomen van zwerfjeugd en zo snel
mogelijk oplossen van problemen. Ik stel de volgende maatregelen voor.