Profielschets presidium 2011-2013

Inleiding

Deze profielschets is de leidraad voor het werk van de commissie verkiezing presidium. Zij doet een voordracht aan het congres wat betreft de gewenste samenstelling van het presidium. De profielschets dient ook ter oriëntatie van geïnteresseerde kandidaten. In deze profielschets ligt de nadruk op de uitdagingen die het presidium staan te wachten en de competenties waarover kandidaat-presidiumleden moeten beschikken. Op basis van deze profielschets wordt een oproeptekst voor de PvdA website en de Rood geformuleerd.

Ledendemocratie anno 2010. De uitdagingen.

Op het congres van juni 2008 is het congresvoorstel ‘Ledendemocratie’ aangenomen. Dit vormde de afgelopen jaren het uitgangspunt van het handelen van het partijbestuur en het presidium. Het partijbestuur en het huidige presidium zijn van mening dat ten aanzien van deze voorstellen er grote stappen zijn gezet, maar dat de implementatie van de voorstellen nog beter kan. Daar wil het partijbestuur samen met het nieuw te kiezen presidium aan werken.

Ledendemocratie is namelijk de noodzakelijke schakel tussen de basis van de partij (haar leden) en de inhoudelijke koers en de vertegenwoordiging van de partij. Een herkenbare en consistente inhoudelijke koers kan alleen tot stand komen in een vitale partijorganisatie en partijdemocratie: inhoud door organisatie. Voorwaarde is dat de interne partijdemocratie geen vrijblijvend karakter heeft. Geen macht zonder tegenmacht! Meer én scherper inhoudelijk debat is voorwaarde voor een herkenbare en consistente inhoudelijke koers op basis van onze beginselen. Ledendemocratie dient daarnaast te alle tijden te voldoen aan de eis van legitimiteit. De tot stand gekomen besluiten moeten dan ook kunnen bogen op een democratische en transparante procedure. Daarbij spelen de presidiumleden een belangrijke rol.

Congres als ontmoetingsplek voor (nieuwe) leden

Het Partijbestuur streeft naar een Congres dat fungeert als dé ontmoetingsplek voor leden van de PvdA. De congresagenda moet aantrekkelijk zijn voor individuele leden en nieuwe leden moeten een prominente plek krijgen. Het Partijbestuur wil zich dan ook richten op politiek inhoudelijke congressen zonder ellenlange amendeersessies die het inhoudelijk debat frustreren. Het presidium kan door een goede congresvoorbereiding en een goed afhandelingsvoorstel hieraan bijdragen.

Verlevendigen van het debat op het Congres

Het presidium is verantwoordelijk voor de wijze waarop er over onderwerpen wordt gediscussieerd. Dat kan vanachter het spreekgestoelte, maar de afgelopen periode zijn er ook andere discussievormen gehanteerd. Zo heeft het presidium bijvoorbeeld op een congres gewerkt met handheld microfoons vanuit de zaal. Tijdens de Politieke Ledenraad is de opstelling van de zaal veranderd, zodat er meer onderling gedebatteerd kon worden (Lagerhuis model).

Het partijbestuur zoekt presidiumleden die willen nadenken over nieuwe vormen van discussievoeren en deze ten uitvoer willen brengen. Op die manier kan het debat op de Politieke Ledenraad en het Congres verlevendigd worden.

Online indienen van amendementen en moties

Tijdens het on-line indienen van moties en amendementen door de afgevaardigden treedt het congrespresidium steeds vaker en actiever in overleg met de indieners. Door te overleggen kan er gewerkt worden aan samenvoeging en bundeling van voorstellen om daarmee te komen tot een betere focus van voorstellen ten behoeve van een plenaire behandeling op het congres en Politieke Ledenraad.

Het partijbestuur wil daarnaast het presidium vragen om vaker een kwaliteitstoets te hanteren zodat slecht opgestelde moties of amendementen tijdig worden veranderd of niet worden toegelaten.

Deelsessies

Indien nodig kan het presidium voorafgaand het Congres of Ledenraad, voorcongressen of deelsessies organiseren waarbij het afhandelingvoorstel vastgesteld wordt. Tijdens de deelsessies kunnen ook sprekers bij onderwerpen worden gezocht die naar gelang het aantal ondersteunende afdelingen spreektijd krijgen in het plenaire gedeelte waar de moties en amendementen behandeld worden. Over het uiteindelijke afhandelingvoorstel vindt vervolgens plenair besluitvorming plaats. Het presidium treedt in overleg met de indieners van moties en amendementen over samenvoeging. Resultaat is een beknopter plenair programma waar men meer over de kern kan discussiëren en waar ellenlange rijen van sprekers over ellenlange rijen van amendementen worden voorkomen. Op deze manier hoopt het partijbestuur dat er meer inhoudelijke en meningsvormende congressen komen.

Spreektijd leden versus afgevaardigden versus politici

Vanaf 2008 hebben naast de huidige afgevaardigden ook individuele leden en vertegenwoordigers van inhoudelijke groepen en netwerken spreekrecht en stemrecht over inhoudelijke onderwerpen op het congres en de Politiek Ledenraad. Daarnaast hebben inhoudelijke groepen en netwerken - náást de afdelingen - het recht op het indienen van moties en amendementen. Dat betekent dat het presidium een zwaardere taak heeft gekregen als het gaat om de vergaderorde en om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk sprekers aan bod komen. De opdracht aan het presidium is er voor te zorgen dat de spreektijd tussen de diverse spelers (afgevaardigden, individuele leden, groepen en netwerken en politici) eerlijk verdeeld wordt.

Streaming van congres en ledenraad

De afgelopen periode zijn de meeste Congressen en Politieke Ledenraden ook in ‘real-time’ via het internet uitgezonden. Het nieuwe presidium krijgt als opdracht mee naar de mogelijkheden te kijken om op afstand gebruik te maken van spreekrecht via een Presidium-moderator evenals eventueel stemrecht en meningspeilingen via internet.

Beter gebruik van website als ontmoetingsplek

De afgevaardigden en de bezoekers van het congres, de Politieke Ledenraad en de Adviesraad hebben de beschikking over een eigen gedeelte op de website van de partij. Deze wordt in het najaar van 2010 verbeterd opgeleverd. Het is van belang dat alle afgevaardigden deze websites vaker en beter gaan benutten. Het presidium heeft de taak om de discussies op deze website te modereren.

Monitoren van de besluitvorming op congres, ledenraad en Adviesraad.

Het presidium dient een grotere rol te krijgen bij het monitoren van besluiten van de verschillende organen. Het is lang niet eenvoudig om op dit moment te achterhalen wat er besloten is op een congres of ledenraad. In hoeverre is een motie uitgevoerd of is een wijzigingsvoorstel op een tekst daadwerkelijk verwerkt? Het partijbestuur wil samen met het presidium zoeken naar een eenvoudige manier om de besluitvorming inzichtelijk en volgbaar te maken, zonder dat op ieder congres het congres van de vorige keer moet worden overgedaan. Het presidium krijgt de komende periode hierbij een leidende rol.

De Adviesraad Verenigingszaken.

de Adviesraad Verenigingszaken adviseert het Partijbestuur gevraagd en ongevraagd over organisatorische en verenigingszaken. In de Adviesraad Verenigingszaken zijn de gewesten en de grote afdelingen met meer dan 500 leden vertegenwoordigd. Sinds 2008 zitten daarbij ook de vertegenwoordigers van de samenwerkingsverbanden. Dat betekent dat de Adviesraad een grote samenstelling heeft (54 afgevaardigden) en dat het leiden van deze vergaderingen de nodige vergadervoorzitterskwaliteiten vereist. Op dit moment loopt er in samenwerking met de afgevaardigden een evaluatie naar de samenstelling van de Adviesraad. Ook hierbij is het presidium actief betrokken en zal de komende periode hiermee doorgaan.

De competenties van een lid van het presidium zijn:

Dit alles afwegende is het partijbestuur op zoek naar presidiumleden, die zich gezamenlijk en/of individueel kenmerken als:

- Gezaghebbend, stevig in hun schoenen staand

- Betrokken bij de politieke actualiteit

- Deskundig met betrekking tot de partijorganisatie en politieke besluitvorming

Het lidmaatschap van het presidium ongeveer 60 uur per jaar. De adviesraad wordt 8 per jaar georganiseerd, altijd op dinsdagavond, het congres minimaal 1x per jaar in het weekend, de politieke ledenraad minimaal 3x per jaar in het weekend. Daarnaast komt het presidium zelf ook meerdere keren per jaar ter voorbereiding van de diverse bijeenkomsten. Gezien de hoge ambities die in het profiel staan, vergt de inzet voor het presidium de komende periode eerder meer tijd dan minder. Het werk van het presidium vindt plaats op basis van vrijwilligheid. Er staat geen vergoeding tegenover. Reis- en andere onkosten worden vergoed.

Hieronder beschrijven we 5 competenties. Wij vinden dat de toekomstige presidiumleden van de PvdA over deze competenties zouden moeten beschikken. Wij realiseren ons daarbij dat het onhaalbaar is dat iedereen maximaal over al deze competenties beschikt. Op basisniveau moeten deze competenties wel bij alle leden aanwezig zijn. Er wordt dus gezocht naar een team van presidiumleden die elkaar ook kunnen aanvullen. Het is belangrijk om een presidium te hebben waarin evenwicht is tussen ervaring en nieuwe gezichten, tussen man en vrouw, jong en oud. Regionale spreiding is van ondergeschikt belang.

Overzicht van de competenties:

Leden van het presidium moeten over de volgende competenties beschikken:

1. Voorzitten van Congres, Politieke Ledenraad en Adviesraad Verenigingzaken

Zorgt voor goed verloop van de vergadering.

Gedragsbeschrijvingen:

• Is goed te verstaan en te volgen door anderen.
• Bereidt de vergadering voor en kent de spelregels die tijdens de vergadering gehanteerd worden.
• Zorgt ervoor dat de vergadering ordelijk verloopt, heeft gezag.
• Structureert de discussies door regelmatig samen te vatten.
• Stuurt aan op het nemen van beslissingen.
• Zorgt dat alle punten in de tijd van de vergadering aan bod komen.
• Weet hoofd- en bijzaken te scheiden.
• Maakt een zelfverzekerde indruk in zijn optreden.
• Weet een goede balans te vinden tussen rechten en plichten van leden, politici en partijbestuur.
• Staat boven alle partijen en is niet ‘van het partijbestuur’ of ‘van de leden’

2. Bestuurssensitiviteit en organisatiesensitiviteit
Anticiperen op en onderkennen van de relevantie van gebeurtenissen die van invloed zijn op het beleid en de positie van politici in de PvdA. Onderkent invloed en gevolgen van beslissingen of activiteiten op andere onderdelen van de partij

Gedragsbeschrijvingen:

• Heeft een 'antenne' voor gebeurtenissen die van invloed zouden kunnen zijn op het vigerend beleid.
• Voorziet tijdig politieke afbreukrisico's voor bestuur en politiek.
• Schat mogelijke effecten van eigen beleid en/of voorstellen op andere organisaties (of onderdelen daarvan) goed in.
• Toont inzicht in de bestuurlijke en politieke mechanismen.
• Toetst bij de juiste partijen of er draagvlak is voor ideeën, voorstellen en beslissingen.
• Betrekt diverse partijen in de oordeelsvorming en onderkent invloed en gevolgen van eigen ideeën en beslissingen op andere organisatieonderdelen.
• Laat zien op de hoogte te zijn van de verschillende belangen in de organisatie.
• Is op de hoogte van de geschreven en ongeschreven spelregels binnen de eigen organisatie en daarbuiten en weet daarmee om te gaan.

3. Omgevingsbewustzijn
Laten blijken geïnformeerd te zijn over maatschappelijke en politieke ontwikkelingen of andere omgevingsfactoren. Deze kennis effectief benutten voor de eigen functie.

Gedragsbeschrijvingen:

• Is op de hoogte, met voor het werkterrein, relevante externe ontwikkelingen.
• Weet politieke en/of maatschappelijke ontwikkelingen te integreren in het dagelijkse werk.
• Kent de trends en ontwikkelingen in de markt en de betekenis hiervan voor de organisatie.
• Heeft een goede antenne voor de omgevingsfactoren die van invloed kunnen zijn op het huidige beleid.

4. Onafhankelijkheid en stressbestendig
Onderneemt acties die meer gebaseerd zijn op eigen overtuigingen dan op een verlangen om een ander een plezier te doen. Vaart een eigen koers. Blijft effectief presteren onder tijdsdruk, bij complicaties, tegenslag, teleurstelling of tegenspel.

Gedragsbeschrijvingen:

• Brengt eigen voorstellen of mening in, ook als bekend is dat anderen hiervan nog overtuigd moeten worden.
• Volgt een aanpak waarin hij gelooft, ook als anderen bezwaar maken.
• Laat zich in zijn denken en doen meer leiden door de eigen mening dan door wat anderen vinden.
• Blijft onder tijdsdruk gelijkmatig presteren.
• Blijft effectief presteren, ook als het tegenzit.
• Laat zich niet uit het lood slaan.

5. Innovatief handelen
Vernieuwend denken en handelen; kansen en mogelijkheden zien voor vernieuwing van werkwijzen. Voorkeur voor uitproberen van verbeteringen boven handhaven van bestaande.

Gedragsbeschrijvingen:

• Staat open voor mogelijkheden om zaken en werkwijzen te verbeteren.
• Ziet kansen en bedenkt mogelijkheden voor nieuwe vormen en manieren van discussiëren, meningsvorming en meningspeiling.
• Past ideeën voor verbetering van zaken zo mogelijk direct toe.
• Heeft voorkeur om andere inzichten uit te proberen boven bestaande werkwijzen.